Somali

Ülke, Afrika

CountryScope

Kısaca

Nüfus: 19,7 Mn (2025). Dünya sıralaması: 216 ülke arasında 66. sıra; Afrika bölgesinde 54 ülke arasında 24. sıra. Yüzölçümü: 637.657 km². Dünya sıralaması: 249 ülke arasında 43. sıra; Afrika bölgesinde 59 ülke arasında 18. sıra. Ortalama yaşam süresi: 59 yıl (2024). Dünya sıralaması (1 = en iyi): 216 ülke arasında 211. sıra; Afrika bölgesinde 54 ülke arasında 49. sıra. 2015–2025 döneminde: nüfus 13,8 Mn → 19,7 Mn, GSYİH $6,2 Mr → $13 Mr ve kişi başına GSYİH $446 → $661. Tüm komşularından (Cibuti, Etiyopya ve Kenya) daha kötü: ortalama yaşam süresi ve kişi başına GSYİH.

Devlet

Resmî adı: Somali Federal Cumhuriyeti
Yerel adı: الصومال
Başkent: Mogadişu
Bölge: Afrika
Yönetim biçimi: Federal parlamenter cumhuriyet
BM üyesi: Evet
Devlet başkanı: Hasan Şeyh Mahmud
Hükümet başkanı: Hamza Abdi Barre
Bağımsızlık: 1 Temmuz 1960
Parlamentodaki kadınlar: %19 2025

Temel rakamlar

Nüfus: 19.654.739 2025
Yüzölçümü: 637.657 km²
GSYİH: $13 Mr 2025
Kişi başına GSYİH: $661 2025
Ortalama yaşam süresi: 59 yıl 2024

Pratik bilgiler

Diller: Arapça, Somalice
Para birimi: Somali şilini (SOS)
Saat dilimleri: UTC+3
Telefon kodu: +252
Acil durum numaraları: 555, 888, 999
Trafik yönü: Sağdan
Priz tipleri: C
Şebeke gerilimi: 220 V

Toprak

Denize kıyı: Denize kıyısı var
Kıyı şeridi, km: 3.025
Komşular: Cibuti, Etiyopya, Kenya
Tarım arazisi: %70,3 2024

Yükselti

En yüksek nokta: Shimbiris, 2.460 m
En alçak nokta: Hint Okyanusu, 0 m
Ortalama yükseklik, m: 410

İklim

Başkentte ortalama sıcaklık, °C: 27
Başkentte en sıcak ay: Nisan, 29°C
Başkentte en soğuk ay: Ağustos, 26°C
Yağış, yılda mm: 282 2022

Nüfus ve göç

Nüfus yoğunluğu: km² başına 30,8 2025
Yıllık nüfus artışı: +%3,3 2025
Şehirlerde yaşayan: %55,1 2025
Yıllık net göç: +12,1 B 2025
Başka ülkede doğanlar: %0,4 2024

Yaş ve yaşam süresi

0–14 yaş: %46,5 2025
15–64 yaş: %50,8 2025
65 yaş ve üzeri: %2,6 2025
Yaşam süresi, kadınlar: 61,6 yıl 2024
Yaşam süresi, erkekler: 56,5 yıl 2024

Doğumlar ve ölümler

Kadın başına çocuk: 6 2024
1.000 kişide doğum: 42,4 2024
1.000 kişide ölüm: 9,7 2024

Toplum

Dinler: Müslüman %99,9 (2020)

Yönetişim kalitesi (100 = en iyi)

Hukukun üstünlüğü, puan 0–⁠100: 22,9 2025
Yolsuzluğun kontrolü, puan 0–⁠100: 13,9 2025
Hükümetin etkinliği, puan 0–⁠100: 13,3 2025
Düzenleyici kalite, puan 0–⁠100: 26,2 2025
Söz hakkı ve hesap verebilirlik, puan 0–⁠100: 28,6 2025

Büyüklük ve büyüme

Satın alma gücü paritesine göre kişi başına GSYİH: $1.643 2025
Yıllık GSYİH büyümesi: +%3 2025

Gelir ve fiyatlar

Gelir düzeyi (Dünya Bankası): Düşük gelir
Kişi başına gayri safi milli gelir: $640 2025
Fiyat düzeyi, ABD = 100: 32 2017

Yapı ve istihdam

Tarım, GSYİH payı: %55,8 1990
Sanayi, GSYİH payı: %9,7 1986
İşsizlik: %19 2025
Genç işsizliği, 15–24 yaş: %34,2 2025
Kadınların işgücüne katılımı: %20,7 2025

Ticaret ve finans

İhracat, GSYİH payı: %29,3 2025
İthalat, GSYİH payı: %98,8 2025
Doğrudan yabancı yatırım, GSYİH payı: +%6,4 2025
Yurt dışından gelen işçi dövizleri, GSYİH payı: %3 1983
Vergi gelirleri, GSYİH payı: %2,2 2024

Eğitim

Yetişkin okuryazarlığı: %54,1 2022
İlkokul okullaşma oranı: %20,9 2023
Ortaöğretim okullaşma oranı: %3,4 2023
Yükseköğretim okullaşma oranı: %2,4 1987
Kamu eğitim harcaması, GSYİH payı: %0 2023

Sağlık hizmetleri

Sağlık harcaması, GSYİH payı: %3,7 2023
Kişi başına sağlık harcaması: $22 2023
Cepten sağlık harcaması, toplam içindeki payı: %30,8 2023
1.000 kişiye düşen doktor: 0,1 2014
1.000 kişiye düşen hemşire ve ebe: 0,3 2014
1.000 kişiye düşen hastane yatağı: 0,9 2019
Kızamık aşısı olan çocuklar: %64 2024

Halk sağlığı

1.000 doğumda bebek ölümü: 65,4 2024
1.000 doğumda 5 yaş altı ölüm: 101 2024
100.000 doğumda anne ölümü: 563 2023
HIV yaygınlığı, 15–49 yaş: %0,1 2024
Diyabet yaygınlığı, 20–79 yaş: %5,8 2024
Fazla kilolu yetişkinler: %34,9 2022

Yaşam koşulları

Güvenli içme suyuna erişim: %75,3 2024
Temel sanitasyona erişim: %44,5 2024
Temiz pişirme yakıtlarına erişim: %5 2024

Güvenlik

100.000 kişide trafik kazasında ölüm: 27,4 2019
100.000 kişide intihar: 8 2021
Siyasi istikrar ve şiddetin olmaması, puan 0–⁠100: 27,6 2025
Doğal afet riskleri: seller, kuraklıklar ve toz ve kum fırtınaları

Hava ve emisyonlar

Hava kirliliği PM2,5, µg/m³: 18,5 2023
CO₂ emisyonu, kişi başına ton: 0,1 2024
Sera gazı emisyonu, kişi başına ton CO₂e: 1,8 2024

Doğa ve su

Orman alanı: %7,8 2024
Koruma alanları: %0 2025
Yenilenebilir tatlı su, kişi başına m³: 337 2022
Su stresi, çekilen tatlı su oranı: %24,5 2022

İnternet ve iletişim

İnternet kullanan: %27,9 2024
100 kişide mobil abonelik: 54 2023
100 kişide sabit genişbant: 0,7 2023
İnternet alan adı: .so

Enerji

Elektriğe erişim: %54,4 2024
Tüketimde yenilenebilir enerji payı: %95,4 2022
Yenilenebilir kaynaklardan elektrik: %11,2 2021
Fosil yakıtlardan elektrik: %88,8 2021

Ulaşım

Yıllık hava yolu yolcusu: 34.066 2019
Havalimanları: 40 2025

Bilim ve yenilik

Yıllık bilimsel makale: 152 2023
Yerli patent başvuruları: 1 1984