Yöntem ve kaynaklar

Kaynaklar

Göstergeler World Bank Open Data’dan alınır: World Development Indicators, Worldwide Governance Indicators ve Health Nutrition and Population Statistics. Her serinin lisansı otomatik olarak denetlenir: yalnızca CC BY 4.0 ile yayımlanan seriler kullanılır.

Başvuru verileri: başkentler, diller, para birimleri, komşular ve kodlar mledoze/countries’ten; ülke, dil ve para birimi adları Unicode CLDR’den; başkentlerin sitedeki dillerdeki adları, devlet ve hükümet başkanları, priz tipleri, şebeke gerilimi, trafik yönü ve acil durum numaraları Wikidata’dan; yönetim biçimi, bağımsızlık, dinler, yükseklikler, doğal afet riskleri, havalimanları ve demiryolları CIA World Factbook arşivinden; başkentlerin aylık iklimi NASA POWER’dan; sınırlar Natural Earth’ten; saat dilimleri IANA veritabanından; hava durumu MET Norway’den alınır. Lisanslarıyla birlikte tam liste bu sayfanın sonundadır.

Hangi değer gösterilir

Her gösterge, mevcut en son değerini yanında yılıyla birlikte gösterir. Ülkeler verilerini farklı hızlarda yayımlar; bu nedenle yıl ülkeden ülkeye değişebilir.

Boşlukları doldurmayız ve kaynakları karıştırmayız: Dünya Bankası’nda bir ülkeye ait değer yoksa alan boş kalır. Dünya Bankası’nın hiç veri yayımlamadığı bölge sayısı: 34; bunlar arasında Tayvan ve Vatikan da var.

Değerler iki ondalık basamağa, 100’den büyük sayılar tam sayıya yuvarlanır.

Hesaplanan göstergeler

Fiyat düzeyi (ABD = 100), satın alma gücü paritesi dönüşüm katsayısının aynı yılın piyasa döviz kuruna bölünmesiyle bulunur. Mal ve hizmetlerin ABD’ye göre ne kadar pahalı ya da ucuz olduğunu gösterir.

Yönetişim göstergeleri (World Bank WGI) 0–100 ölçeğinde gösterilir: ne kadar yüksekse o kadar iyi.

Sıralamalar

Sıralama, en son değeri göstergenin en yeni yılından en fazla beş yıl geride olan ülkeler arasında hesaplanır; böylece 2005 tarihli bir rakam 2024 tarihli bir rakamla yarışmaz.

1. sıra en yüksek değerdir; azın daha iyi olduğu göstergelerde (örneğin bebek ölümleri) en düşük değerdir. Değerleri eşit olan ülkeler aynı sırayı paylaşır. Bölgedeki sıralama aynı kıta içinde hesaplanır. “Kısaca” paragrafı sıralamayı yalnızca en az 10 ülkenin verisi varsa anar.

Daha iyi ve daha kötü

Bazı göstergelerde çok olan iyidir (yaşam süresi, internet erişimi), bazılarında az olan (ölüm oranı, işsizlik). Pek çoğunda “daha iyi” diye bir şey yoktur: nüfus, yüzölçümü, enflasyon, sektörlerin payları, harcamalar. Aşağıdaki tablo her göstergenin kuralını gösterir; karşılaştırma her satırın liderini buna göre işaretler.

Bir ülkenin değeri kara sınırı olan her komşusununkinden iyiyse ülke “tüm komşularından iyi” sayılır. Bir gösterge ancak tüm komşuların verisi varsa karşılaştırılır.

On yıllık değişim

“Kısaca” paragrafı en son değeri tam on yıl önceki değerle karşılaştırır. Cümledeki tüm rakamlar için ortak bir yıl kullanılır; böylece “2015’ten 2025’e” ifadesi her biri için doğrudur.

Haritalar, adlar, saat ve hava durumu

Ülke haritalarında ülkeyi merkez alan eşalanlı azimut projeksiyonu kullanılır, bu yüzden alanlar bozulmaz; dünya haritasında Equal Earth projeksiyonu kullanılır. Haritalardaki sınırlar ve adlar yalnızca yol göstermek içindir; tartışmalı topraklar konusunda bir tutum ifade etmez.

Ülke adları Unicode CLDR’den alınır. Resmî adlar ve başkentler mledoze/countries (tarafımızca denetlenip düzeltildi) ve Wikidata temel alınarak çevrilir; çeviri yoksa İngilizce ad gösterilir.

Yerel saat IANA saat dilimi veritabanıyla hesaplanır. Başkentteki hava durumu MET Norway’in güncel tahminidir ve saatte bir yenilenir.

Güncellemeler ve kaynak gösterme

Dünya Bankası veritabanlarını yılda birkaç kez günceller. Bu sitedeki verilerin son derlenme tarihi: 22 Ekim 2026.

CountryScope’u kaynak olarak nasıl göstereceğiniz ve tüm verileri ücretsiz indirme: “İndir ve yazdır” sayfasında.

Tüm göstergeler

Kod: Dünya Bankası serisi. Yıllar ve ülkeler: kaynağın kapsadığı aralık.

Kaynaklar ve lisanslar

• World Bank Open Data — Nüfus, ekonomi, yönetişim, eğitim, sağlık, çevre ve teknoloji. CC BY 4.0
• mledoze/countries — Başkentler, diller, para birimleri, komşular, ülke kodları. ODbL 1.0
• Unicode CLDR — Sitedeki tüm dillerde ülke, dil ve para birimi adları. Unicode License
• CIA World Factbook — Yönetim biçimi, bağımsızlık, dinler, yükseklikler, doğal afet riskleri, havalimanları ve demiryolları (kapatılan başvuru kaynağının arşivi). CC0
• Wikidata — Sitedeki tüm dillerde başkent adları, devlet ve hükümet başkanları, priz tipleri, şebeke gerilimi, trafik yönü ve acil durum numaraları. CC0
• Natural Earth — Ülke sınırları ve başkentlerin konumu. Kamu malı
• world-atlas — Web haritaları için dönüştürülmüş sınırlar. ISC
• NASA POWER — Başkentlerin aylık iklimi. CC BY 4.0
• MET Norway — Başkentlerde güncel hava durumu. CC BY 4.0
• IANA Time Zone Database — Saat dilimleri. Kamu malı
• flag-icons — Bayraklar. MIT